Karacakurt'ların Diyarın hoş geldiniz |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Karacakurtlar Hakkında Bilgiler
KARACAKURTLAR
Osmanlı belgelerinde Karacakurt, Karacakürt gibi isimlerle anılan obalar bugün Orta Anadolu’da görülmektedir. Karacakurtlar, büyük ihtimalle Dulkadirli beylerinden Karaca Bey’in etrafında toplanan Türkmenlere verilen isimlerden biridir.
Karacakurt ve Bozok Türkmenlerini etrafına toplayan Oğuzların Bozok koluna mensup Bayat boyundan olan Dulkadiroğlu Karacabey, 1335 yılında yaklaşık 5000 atlı ile Çukurova’da bulunan Ermeniler üzerine akın yaptı ve birçok ganimetle birlikte Elbistan’a döndü. Bozok ve Halep Türkmenlerinin reisi oldu (1327 -1353)
Bu sırada o bölge Türkmenlerinden birisinin reisi durumunda olan Taraklı Halil , Memluk sultanı M. Nasıf ile iş birliği yaparak Sultandan Elbistan’ın hakimiyet beratını elde etti.Olayı duyan Karacabey, oğlu Halil’i bir grup akıncı ile Taraklı Halil’in üzerine gönderdi. Çarpışmada Taraklı Halil yenildi ve kaçıp Halep valisi Altınboğa’ya sığındı. Bu sırada Karacabey ve Şam Valisi Tengiz ile dostluk kurdu. Halep ve Şam valilerinin Memluk sultanına durumu bildirmeleri üzerine Taraklı Halil ve Karacabey Kahire’ye çağırıldı. Görüşmeler neticesinde Karacabey tercih edilerek kendisine Türkmenlerin reisi olma beratı verildi. Böylece 200 yıl devam edecek olan Dulkadir beyliğinin temelleri atılmış oldu.
Diğer yandan ilhanlı ileri gelenleri arasında baş gösteren kanlı iktidar mücadelesi sonunda Anadolu’daki Moğol egemenliğinin çökmesinden faydalanan Karacabey ilk hamlede Darende’yi eline geçirdi.1338 yılında Eretna Beyi Karacabey’in üzerine yürüdü.Fakat Karacabey’e yenildi.
1340 yılında Eratnalılar ait bölgelere akınlar düzenlendi. Karacabey, dostu Şam Valisi Tengiz’in Mısır’da öldürülmesinin ardından Memlüklülerin egemenliğinden kurtulmak için çareler aradı. Bu münasebetle Eratnalılar ile barış yapıp Halep ve civarını ele geçirmeye çalıştılar. Mısırdaki iktidar mücadelelerinde çok yönlü bir siyaset güden Karacabey Halep’e doğru akınlarını sıklaştırdı. Halep valisi Yelboğa büyük bir ordu ile Dulkadirli Türkmenlerinin üzerine yürüdü. Karacabey gelen orduyu Düldül dağı civarında büyük bir bozguna uğrattı.
1345 yılında Geben kalesini Ermenilerden alan Karacabey, Argun Şahın 1349 da öldürülmesine kızarak Memluklulara vergi vermekten vazgeçti.Ayrıca bunlarla da yetinmeyerek Memlukların muhalifleriyle işbirliği yaptı.Durumdan haberdar olan Memluklu yöneticileri Karacabey’in yerine Dulkadirlilerin başına bir Türkmen aşiret reisi olan Ramazan Bey’i getirmek istedi.Geleceğinden kuşku duyan Karacabey yanına sığınan Memluklu valilerini Mısır’a teslim etmek zorunda kaldı.Karacabey’i cezalandırmaya kararlı Memluk idarecileri Dulkadirli Türkmenleri üzerine büyük bir ordu yolladı.Gelen ordu Elbistan ve Düldül dağı civarında Karacabey’in liderliğindeki Türkmenleri kuşatmaya başladı.Yenilgiye uğrayan Karacabey, Kayseri’ye doğru çekilmeye başladı.
Karacabey, Kahire’ye götürülerek işkenceyle öldürüldü. Dulkadirli Türkmenlerin başına geçen Mehmet Bey’in zamanında Mısır Memluklularıyla iyi münasebetleri kurulmaya çalışıldı.
Osmanlılarla Dulkadirliler Türklerin Bozok boyundan gelmeleri münasebetiyle akraba idiler. Padişah 2. Murat geleceğin hükümdarı oğlu Fatih’i Dulkadiroğlu Süleyman Beyin kızı Sitti Hatun ile evlendirdikten sonra soy ve akrabalık bağları daha da kuvvetlenmişti.(1449) Fatih’in yardımıyla Dulkadirli beyi olan Şahsuvar Bey, Memlukların bey tayin ettiği kardeşi Şah Budak’ı ve amcası Rüstem Bey’i bertaraf etmeye muvaffak oldu.Şahsuvar Bey, Memluklarla savaşa girişti ve ilk önce Turna dağı, sonrada Antep yakınlarında Memluklu ordularını yendi.Bu savaşlar neticesinde Antep ve Halep havalisini egemenliğine katan Şahsuvar Bey, diğerlerinde olduğu gibi , Ramazanoğullarından aldığı şehir, kasaba ve köylerden de kendi namına hutbe okutup para bastırdı.
Osmanlı himayesinden ayrılmak isteyen Şahsuvar Bey ile Osmanlıların arasının iyi olmadığını öğrenen memluklular, Atabek emir komutasındaki Bir orduyu, Şahsuvar üzerine yolladı.Maraş ve Malatya yakınlarında yapılan çarpışmalarda Şahsuvar bey yenildi. Elinde tuttuğu birçok yerlerde Memluklular ile onlara yardım eden Ramazanoğullarının eline geçti.Şahsuvar daha sonra bu yerleri geri aldı ise de üzerine gönderilen büyük bir Memluk ordusuna önce Antep sonra da Ceyhan nehri kıyısında yenilmekten kurtulamadı. Zamantı Kalesine sığınan Şahsuvar Bey, şartlı teslim olmasına rağmen (4 haziran 1472) Kahire’ye götürüldü, kendisiyle birlikte üç kardeşi de çengele vurularak idam edildi.
Şahsuvar Bey’den sonra Memluk sultanının emri ile Dulkadirli beyliğine yeniden Şah Budak’ın atanması, Fatih’in tepkisini çekti. Fatih kendisine sığınmış olan Dulkadiroğlu Bozkurt Bey ile diğer Türkmen beylerini Osmanlı kuvvetleriyle birlikte Dulkadirli Topraklarına gönderdi. Yapılan savaşta Bozkurt Bey Memluklulara yenildi . 1480 yılında Fatih, Bozkurt Bey’i tekrar Memluklu himayesindeki Şahbudak beyin üzerine yolladı. Kırşehir’de büyük bir yenilgiye uğrayan Şahbudak’ın kaçmasıyla, Bozkurt Bey duruma tekrar hakim oldu . Kızı Ayşe Hatunu 2. Beyazıt’a veren Bozkurt Bey’i Osmanlılarla akrabalık bağlarını daha da kuvvetlendirmiş oldu. Daha sonra bu hanımdan Yavuz Sultan Selim meydana geldi.
Bir müddet sonra Osmanlılarla arası açılan Bozkurt Bey’in 12 haziran 1515 yılında, Turna Dağı eteklerinde Osmanlı ordusuyla yaptığı savaşta yenilmesi üzerine esir düşen Bozkurt Bey, Osmanlılar tarafından öldürüldü. Yavuz Sultan Selim tarafından Dulkadirli beyliğinin başına Şahsuvar beyin oğlu Ali Bey tayin olunarak bu beylik Osmanlı devletine bağlandı. Yavuz Sultan Selim’e sadakatle bağlı olan Ali Bey, Bıyıklı Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Diyarbakır’ın fethine girişince Dulkadir Türkmenlerini oraya yardıma gönderdi. Dulkadirli beyliğinin Osmanlı egemenliğine girmesini istemeyen Kansu Gavri, Ali Bey’e rakip olarak Bozkurt beyin kardeşi Abdurrezzak’ı çıkardı. Bu sırada ise Yavuz, Mısır seferine çıktı. Bu seferde Osmanlı ordusuna yardım ve öncülük yapan Ali Bey, 1516 Mercıdabık 1517 Ridaniye savaşlarında çarpıştı. Osmanlı ordusuna yenilen Memluk Sultanı Tomambay’ı Kahire’de kendi elleriyle asarak babası Şahsuvar beyin intikamını almış oldu. 1519’daki Celali isyanları başta olmak üzere Anadolu’da baş gösteren bir çok isyanın bastırılmasında önemli katkısı olan Ali Bey bu hizmetinin karşılığını Osmanlılara başını vermekle ödedi. Çünkü onun bu başarıları Ferhat Paşa’nın kıskançlığına ve hasedine enden oldu. Devrin padişahı Kanuni’den ferman elde eden Ferhat paşa bir bahane ile Tokat’a davet ettiği Ali Bey’i oğullarıyla birlikte Artukova’da öldürttü. (1522) Dulkadirli Beyliği Maraş merkez olmak üzere Osmanlı topraklarına katıldı. Dulkadir Beyliği içinde olan Bozok bölgesi de ayrı bir sancak olarak Osmanlılara bağlandı.
Ali Bey’in ölümünden sonra Dulkadirli Türkmenlerinin Orta Anadolu’ya dağıldıkları anlaşılıyor. Özellikle Sivas, Kayseri, Yozgat, Kırşehir ve Ankara havalisine çok miktarda Türkmen dağılınca bu bölgelerde yeni yerleşim yerleri meydana gelmiştir. Hatta Yozgat ilinin kuruluşunu Dulkadirli Türkmenlerinin bu bölgeye gelmesine bağlayan görüşler mevcuttur. Karacakurtların da bu bölgeye dağılması diğer Dulkadirli Türkmenleriyle aynı zamanda olmuştur. (16. yüzyıl)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|